Açılış Onayı : Hesap döneminin ilk ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratı.

Alias Kodu :Etiket demektir.

Bir mükellefin birden fazla özel entegratörle anlaşma yapması durumunda farklı alias (etiket) mekanizması kullanılmalıdır. Mükellef her anlaştığı özel entegratörün gönderici birimi ve posta kutusu için ayrı ve diğer özel entegratör tarafından kullanılandan farklı bir alias(etiket) belirlemelidir. Aynı VKN/TCKN ve alias(etiket) ile birden fazla özel entegratörde tanım yapılamaz. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayınlanan e-Fatura Mükellef listesinin yer aldığı userList.zip dosyası içerisindeki userList.xml dosyasında herbir mükellefin alias bilgisi <Alias> tag’i içerisinde yer almaktadır.

Etiket kullanımı için “urn” tanımı yapılması zorunludur. URN tanımı için örnek kullanımlar aşağıdaki şekilde olabilir.

 

Örnek etiketler:

  • Tek bir entegratör ile anlaşılması durumunda
    • Gönderici birim için : urn:mail:defaultgb@firma.com.tr
    • Posta kutusu için : urn:mail:defaultpk@firma.com.tr
  • Mükellefin A şubesinin ayrı entegratör ile anlaşıp, B şubesinin ayrı entegratör ile anlaşması durumunda.
    • Gönderici Birim için : urn:mail:a_sube_gb@firma.com.tr
    • Posta Kutusu için     : urn:mail:a_sube_pk@firma.com.tr
  • Gönderici Birim için : urn:mail:b_sube_gb@firma.com.tr
  • Posta Kutusu için     : urn:mail:b_sube_pk@firma.com.tr

Başkanlık : Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB).

e-Denetim : Mantıksal bir takım kurallar çerçevesinde oluşturulan bilgisayar programları aracılığı ile yapılan otomatik denetim prosedürleri.

e-Defter Görüntüleme Aracı : Oluşturulan e-defter ve beratının anlaşılabilir ve okunabilir bir şekilde görüntülenebilmesini sağlayan bilgisayar programı.

e-Defter : Şekil hükümlerinden bağımsız olarak Vergi Usul Kanununa ve/veya Türk Ticaret Kanununa göre tutulması zorunlu olan defterlerde yer alması gereken bilgileri kapsayan elektronik kayıtlar bütünü.

e-Defter beratı : Tebliğde yer alan esaslar çerçevesinde, elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin olarak, Başkanlık tarafından belirlenen standartlara uygun bilgileri içeren ve Başkanlık mali mühürü ile onaylanmış elektronik dosya.

E-Defter Uygulaması : Başkanlık ve Genel Müdürlük tarafından belirlenen format ve standartlara uygun olarak oluşturulan elektronik defterlere ilişkin onay süreçlerinin yerine getirilmesi amacı ile hazırlanan www.edefter.gov.tr internet adresinde yer alan uygulama.

e-Fatura : Veri format ve standardı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen, VUK gereği bir faturada yer alması gereken bilgilerin içerisinde yer aldığı, satıcı ve alıcı arasındaki iletiminin merkezi bir platform (GİB) üzerinden gerçekleştirildiği elektronik bir belge.

e-Fatura Uygulaması : Başkanlık tarafından belirlenen standartlara uygun mesajların, taraflar arasında güvenli bir şekilde aktarılması imkanını sunan uygulamaların genel adı.

e-Fatura Görüntüleyici : E-faturanın görüntülenmesini ve mali mühür doğrulamasını yapan program.

e-Fatura Portalı : e-Fatura Uygulamasına ait temel fonksiyonların, internet üzerinden genel kullanımını sağlamak amacı ile Başkanlık tarafından geliştirilen portal.

e-imza : 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu uyarınca, başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veri.

e-İrsaliye: Mal hareketlerinin elektronik ortamda düzenli bir şekilde izlenebilmesi amacıyla; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 230’uncu maddesinin beşinci bendine göre hali hazırda kağıt ortamda düzenlenmekte olan “sevk irsaliyesi” belgesinin, elektronik belge olarak elektronik ortamda düzenlenmiş halidir.

e-Müstahsil Makbuz: Tarımsal ve hayvansal ürünlerin satın alınmasında fatura yerine geçen ticari bir vesika olarak kullanılmakta olan müstahsil makbuzunun elektronik ortamda izlenebilmesi amacıyla, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 235’inci maddesine göre hali hazırda kağıt ortamda düzenlenmekte olan “müstahsil makbuzu” belgesinin, elektronik belge olarak elektronik ortamda düzenlenmiş halidir.

e-Serbest Meslek Makbuzu: Serbest meslek erbapları tarafından mesleki faaliyetlerine ilişkin tahsilatları için düzenlenen serbest meslek makbuzunun elektronik ortamda izlenebilmesi amacıyla, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 236’ncı maddesine göre hali hazırda kağıt ortamda düzenlenmekte olan “serbest meslek makbuzu”nun, elektronik belge olarak elektronik ortamda düzenlenmiş halidir.

Elektronik Kayıt : Elektronik ortamda tutulan ve elektronik defter ve belgeleri oluşturan, elektronik yöntemlerle erişimi ve işlenmesi mümkün olan en küçük bilgi ögesi.

ESHS : Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı. Elektronik Sertifika, Zaman Damgası ve elektronik imzalarla ilgili hizmetleri sağlayan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri.

Format : Bir bilgisayar dosyasının içeriğini, teknik ve kullanım özelliklerini, üzerinde çalışabilecek araçları belirleyen ve bilgisayarın dosyayı oluşturma, okuma, kaydetme, saklama ve geri çağırmada izleyeceği yöntemi belirten biçimlenme şekli.

Güvenli e-imza : 5070 sayılı Kanun uyarınca, münhasıran imza sahibine bağlı olan, sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma aracı ile oluşturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin tespitini sağlayan ve imzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlayan elektronik imza.

EDI : (Electronic Data Interchange-Elektronik Veri Değişimi) Ticari belgelerin elektronik olarak ifade edilmesinde kullanılan mesaj yapılarından birisi.

EDIFACT : Birleşmiş Milletlerin geliştirmiş olduğu uluslararası bir EDI standardı.

EFKS : Elektronik Fatura Kayıt Sistemi. Sisteme kayıtlı kurumların düzenledikleri faturalarda bulunan bazı bilgilerin, belirlenen uygulama ve veri standartları çerçevesinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine aktarılması sureti ile faturalara ait ikinci nüshaların elektronik olarak saklanması.

ERP : (Enterprise Resource Planning). Kurumsal Kaynak Planlama

Entegrasyon : Faturalaşma trafiği fazla ve gelişmiş bir bilgi işlem alt yapısına sahip işletmelerin e-fatura uygulamalarını web servisler aracılığı ile Başkanlık sistemi ile entegre etmeleri.

Etiket Mekanizması (Alias) : e-Faturada bir kullanıcının elektronik olarak adresini Vergi Kimlik Numarası (VKN) ile beraber belirten mekanizma.

Gönderici Birim : e-Fatura mesajlarının Uygulama üzerinden Veri Aktarım Protokolüne (VAP) uygun olarak ilgili alıcı birime gönderilmesini sağlayan rol.

GS1 : Ürünlerin, hizmetlerin, yerlerin v.s. tek tanımlanması yapılmak suretiyle barkodlara evrensel bir geçerlilik sağlamak üzere verilen ve e- Fatura Uygulamasında “Zarf”ta kullanılan evrensel bir standart.

GUID : (Globally Unıque IDentifier). “Küresel Benzersiz Kimlik Tanımlayıcı”.

Hash : Bir verinin dijital parmak izi. Dijital bir verinin şifreleme algoritmalarından elde edilen özet değeri.

HSM : Hardware Security Module-Donanımsal Güvenlik Modülü. İçerisine mali mühür sertifikası yüklenebilen ve birim zamanda akıllı karttan çok daha fazla sayıda işlem yapma kapasitesine sahip araç.

HTTP : (Hyper Text Transfer Protocol) Hiper Metin Transferi Protokolü. İstemci ve sunucular arasında üst metin belgelerinin gönderimini sağlayan uygulama protokolü.

HTTPS : (Hyper Text Transfer Protocol Secure) Güvenli Hiper Metin Transferi Protokolü. İstemci ve sunucular arasında üst metin belgelerinin üçüncü taraflar tarafından okunamayacak şekilde gönderimini sağlayan uygulama protokolü.

Kapanış Onayı : Hesap döneminin son ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratı.

KEP : Kayıtlı Elektronik Posta. Bir elektronik postanın tarafları arasında iletildiğini garanti altına alan ve ancak belirli şartlara sahip teknik yeterliliğe sahip kurumlarca iletilmesine izin verilen bir mesajlaşma platformu.

ITIL : (Information Technology Infrastucture Library). Bilgi Teknolojileri Altyapı Kütüphanesi.

Mali mühür : 397 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği çerçevesinde Başkanlık için TÜBİTAK tarafından hazırlanan elektronik sertifika alt yapısı.

Merkez : e-Faturaların elektronik belge olarak düzenlenmesi, elektronik olarak imzalanması veya mali mühür ile onaylanması, saklanması, iletilmesi, fatura bilgilerinin veri standartları ve formatına uygun biçimde aktarılması ve muhatabı tarafından alınmasına ilişkin belirlenen usul ve esasları uygulayan ve denetleyen Başkanlık platformu.

MTOM : (Message Transfer Optimization Mechanism) Mesaj Transferi Optimizasyon Mekanizması. Web servisleri üzerinden verimli bir şekilde ikilik dosya iletimine imkân sağlayan veri iletim yöntemi.

Ortak denetim : Farklı ülkelerin denetim elamanları tarafından aynı inceleme konusu üzerinde yapılan vergi incelemesi.

Özel Entegrasyon : Faturalama ihtiyaçları farklılık gösteren veya çok sayıda fatura düzenleyen mükelleflerin kendilerine ait bilgi işlem alt yapısının yetersiz olması halinde teknik yeterliliğe sahip bir yazılım firmasının bilgi işlem sistemi vasıtasıyla elektronik fatura alıp gönderebilmelerine imkân sağlayan yöntem.

Özel Entegratör : Özel Entegrasyon izni alan yazılım firmaları.

Posta Kutusu : Kullanıcıların kendilerine gönderilen e-fatura mesajlarını, Uygulama üzerinden Veri Aktarım Protokolüne (VAP) uygun olarak almalarını sağlayan rol.

SAF-T : (Standart Audit File for Tax). OECD tarafından bir model olarak vergisel denetime veri sağlama maksatlı oluşturulan “standart denetim dosyası”.

Sistem Yanıtı : e-Fatura Uygulamasında belgelerin (e-fatura ve uygulama yanıtı) uygulamadaki durumlarını (zarf kuyruğa eklendi, zarf işleniyor, başarı ile tamamlandı vs.) belirtmek amacıyla kullanılan bir belge.

SOAP : (Simple Object Access Protocol) Basit Nesne Erişim Protokolü: Dağıtık uygulamalarda ve web servislerinin haberleşmesinde kullanılmak üzere tasarlanan sunucu/istemci mantığına dayalı iletişim protokolü.

Standart : Verilerin belli bir düzende ve önceden tanımlanmış biçimlerde oluşturulmasını amaçlayan kurallar seti.

Şema : Bir XML dokümanında bulunacak XML bilgilerin etiketlerinin tanımlanması.

Şematron : Şemaya yerleştirilen bilgilerin kendisi, diğer elamanlarla ilişkisi ve konulabilecek diğer mantıksal kuralların tanımlanması ve bu kuralların sağlanıp sağlanmadığının kontrol edilmesi.

Taksonomi : Belirli bir amaç için oluşturulmuş etiket seti ve doküman içeriğini tanımlayan XML şeması ve sınıflandırma sistemi.

TCKN : Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası.

Temel Fatura Senaryosu : Sadece fatura düzenleme ve gönderme sürecine yönelik tasarlanan e-fatura senaryosu. Ticari fatura senaryosundan tek farkı, faturaya itirazın uygulama içerisinden değil, harici yollarla yapılması.

Test aracı : E-defter format, standart ve teknik koşullarına uygun biçimde yevmiye defteri ile büyük defter oluşturulup oluşturulmadığının tespitine dönük kontroller yapan otomatik araç.

Ticari Fatura Senaryosu : Fatura düzenlenmesi, söz konusu faturaların kabul edilmesi, reddedilmesi veya iade faturası düzenlenmesi durumlarında uygulama yanıtı düzenlenmesine ilişkin iş akışları ve rolleri açıklayan e-fatura senaryosu.

TÜBİTAK : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu.

UBL : (Universal Business Language-Evrensel İş Dili) OASIS tarafından geliştirilen ve iş dünyasının evrensel ölçekte birlikte iş yapabilirlik ihtiyacını gidermek amacıyla oluşturulan XML tabanlı elektronik iş dokümanı formatları.

UBL-TR : UBL’in Türkiye şartlarına özgü tasarlanmış versiyonu.

Uygulama yanıtı : Ticari fatura senaryosu kapsamında gönderilen bir faturanın kabul, red ve iade işlemlerinin yine uygulama içerisinde yapılmasının sağlanması amacıyla kullanılan bir belge.

Uyumluluk onayı : E-defter oluşturulması için kullanılan yazılımların Başkanlığın öngördüğü format ve standartlara uygunluğunun sağlanması.

Uzaktan denetim : Denetim elamanlarının mükelleflerin e-defterlerine uzaktan erişerek denetim yapmaları.

XaDES : e-Faturada kullanılan imzalama tekniği.

XBRL : eXtensible Business Reporting Language-Genişletilebilir İşletme Raporlama Dili. Finansal bilgilerin raporlanması, iletilmesi ve analiz edilmesi için kullanılan XML tabanlı genel bir işaretleme dili.

XML : Kelime ve sembollerin uygun dizilimini yöneten bir dizi teknik kurallar seti.

XSD : XML şema tanımlaması. XML belgelerinin uyması gereken kuralların belirlendiği metin işaretleme dili.

Veri Aktarım Protokolü (VAP) : (VAP). Gerek gönderici birim ile merkez arasında, gerekse posta kutusu ile merkez arasında güvenli, karşı tarafın kimliğini garanti eden ve en az zamanda en çok veri gönderilmesine imkan veren hata kontrollü bir protokol.

VKN : Vergi Kimlik Numarası.

VPN : (Virtual Private Network) Telekomünikasyon altyapısı kullanılarak güvenli ve özel data aktarımını sağlayan sanal özel ağ teknolojisi.

Zaman Damgası : Bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve/veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından doğrulanan kayıt.

Zarf : Görevi yönlendirme yapmak olan ve e-Fatura Uygulamasında belgelerin (e-fatura, uygulama yanıtı ve sistem yanıtı) içine konduğu belge.

Web Servisi : Bilgisayarlar arasında ağ üzerinden etkileşimi ve uyumluluğu sağlayacak yazılım sistemi.

WSDL : (Web Services Description Language) Web Servislerinin tanımlandığı, erişim ve işlev bilgilerinin detaylı olarak sunulduğu XML tabanlı metin işaretleme dili.